Yeni telefonlara bakarken fiyat etiketlerinin bu yıl neden bu kadar yüksek olduğunu merak edenler için en kısa cevap bellek: DRAM ve depolama çiplerinin fiyatı 2026’da sert biçimde yükseldi ve bu artış doğrudan akıllı telefonların maliyetine yansıdı. Eylül sonunda tanıtılan Xiaomi 18 Pro ve Honor Magic 9 gibi amiral gemilerinde de aynı baskı görülüyor.
Rakamlarla tablo
Araştırma şirketi Omdia, 400 doların altındaki cihazların sevkiyatının 2026’da yıllık bazda yüzde 22’den fazla düşmesini bekliyor; bu bir tahmin, gerçekleşmiş bir sonuç değil. Kurum, belleğin 2026’nın ilk çeyreğinde 400 doların altındaki telefonlarda malzeme listesi maliyetinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturduğunu, bu payın 2025’in üçüncü çeyreğine göre iki katı olduğunu söylüyor. Omdia ayrıca toplam pazarın 2026’da yıllık bazda yüzde 12 küçülmesini bekliyor. IDC’nin yıl için tahmini ise yüzde 12,9’luk düşüşle yaklaşık 1,12 milyar adet. Kurumların tahminleri arasında farklar olduğundan, bunlar yön gösterici sayılar olarak okunmalı.
TrendForce, Mayıs ayı raporunda ikinci çeyrekte LPDDR4X sözleşme fiyatlarının çeyreklik bazda yüzde 70-75 ve üzeri, LPDDR5X fiyatlarının ise yüzde 78-83 ve üzeri artacağını öngörüyordu. Sigmaintell verilerine göre bazı DRAM fiyatları ilk çeyreğe göre yüzde 89’a varan oranda yükseldi. Örneğin 12 GB’lık bir LPDDR5X bileşeninin fiyatı 77,10 dolardan 145,90 dolara çıktı.
Üreticiler nasıl tepki veriyor?
İlk adım zam oldu. Omdia, Huawei, OPPO, vivo, Honor ve Xiaomi’nin bazı ürünlerde fiyat artırdığını belirtiyor. Xiaomi 18 Pro serisinde, 16 GB ve 1 TB’lık sürümün fiyatı 17 Pro’ya göre yaklaşık yüzde 50 yükseldi. Counterpoint’in tahminine göre ortalama satış fiyatı 2026’da yüzde 6,9 artıyor; bu, daha önceki beklentinin neredeyse iki katı.
İkinci adım özellikleri kırpmak. TrendForce, üst segmentte ana akım yapılandırmanın 12 GB RAM olmasını, 16 GB’lık modellerin payının geri çekilmesini bekliyor. TrendForce orta segmentte yapılandırmaların yeniden 8 GB’a, giriş segmentinde ise ağırlıklı olarak 4 GB’a döndüğünü belirtiyor. Counterpoint, DRAM kaynaklı malzeme maliyeti artışını düşük segmentte yaklaşık yüzde 25, orta segmentte yüzde 15, premium segmentte yüzde 10 olarak hesaplıyor. Yani ucuz telefonlar daha ağır darbe alıyor.
Yapay zeka ile bağlantı
Krizin arkasında yapay zeka veri merkezlerinin yüksek bant genişlikli bellek talebi var. Üreticiler üretim kapasitesini daha kârlı olan sunucu belleğine yönlendirince, telefon ve bilgisayarlarda kullanılan standart bellekte arz daraldı. Nvidia’nın yeni nesil Rubin çiplerinin HBM4 verimi nedeniyle gecikmesi, bellek üretim hatlarının ne kadar baskı altında olduğunu da gösteriyor. Yani aynı üretim zincirinde yapay zeka sunucuları ve cep telefonları, sınırlı kapasite için rekabet ediyor.
Tüketici ne yapmalı?
Kısa vadede fiyatların kolay düşmesi beklenmiyor. Telefon almayı planlayanlar için birkaç pratik öneri var: kullanım ihtiyacına göre RAM ve depolama seçiminde gereksiz yükselmekten kaçınmak, kampanya dönemlerini izlemek ve bir önceki nesil modelleri değerlendirmek. Yeni nesil çiplerin getirdiği yapay zeka özellikleri çoğu zaman daha fazla bellek gerektirdiğinden, ucuz seçeneklerde bu özelliklerin kısıtlı kalma ihtimali yüksek.
Türkiye’de ise kur etkisi ve vergiler bu küresel tabloya eklendiğinden, telefon fiyatlarındaki artış daha belirgin hissedilebiliyor. Tahminlerin çoğu bu yılın tamamı için geçerli; 2027’de arzın nasıl toparlanacağı, yeni üretim kapasitesinin devreye girme hızına bağlı.
Kapak fotoğrafı: Mister rf / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
