Yapay zekâ hızlandırıcıları her yeni nesilde daha fazla güç çekiyor ve bu enerjinin tamamı ısıya dönüşüyor. Frore Systems, bu soruna elmasla yanıt veriyor: Şirketin tanıttığı LiquidJet Diamond serisi, elmas yüzeyli ve işlemciye özel üretilen sıvı soğutma plakalarından oluşuyor. Tom’s Hardware’ın aktardığına göre hedef, Nvidia’nın 2.300 W’lık Rubin hızlandırıcısı ile AMD’nin Instinct MI400 ve MI500 serisi gibi yeni nesil çipler.
Elmas neden kullanılıyor?
Bir işlemcinin tamamı eşit ısınmaz; belirli bölgeler çok daha sıcak olur ve bunlara “sıcak nokta” denir. LiquidJet Diamond’ın ana yeniliği, plakanın tabanına yerleştirilen ek bir ısı yayıcı. Bu yayıcıda, GPU’nun sıcak noktalarının hemen üzerine elmas levhalar yerleştiriliyor. Elmasın ısı iletkenliği 20 W/cm·K’yi aşabiliyor; bakırınki ise yaklaşık 4 W/cm·K. Isı, sıvı soğutma yapısına ulaşmadan önce elmas sayesinde daha geniş bir alana yayılıyor.
Plaka içinde ise üç boyutlu, ultra kısa döngülü, çok aşamalı bir mikro kanal yapısı çalışıyor ve soğutucu kanallar, belirli bir işlemcinin güç dağılımına göre özelleştiriliyor. Frore, elmas levhaların nasıl üretildiğini ve plakaya nasıl entegre edildiğini açıklamadı.
İddia edilen rakamlar
Şirket, tasarımın 770 W/cm²’ye kadar sıcak nokta güç yoğunluklarını yönetebildiğini söylüyor. Orijinal LiquidJet plakası yaklaşık 600 W/cm² düzeyindeydi. Frore’a göre ilk LiquidJet, geleneksel plakalara kıyasla GPU sıcaklığını yaklaşık 12 °C, watt başına token verimini ise yaklaşık yüzde 25 iyileştiriyor. Elmas ısı yayıcı sıcak nokta sıcaklığını 10 °C daha düşürüyor; tam çözüm ise GPU sıcaklıklarında 16 ile 22 °C arasında azalma ve yüzde 30-35 token verimliliği artışı sağlıyor. Ayrıca yüzde 75 daha yüksek ısı aktarım verimi ve yüzde 150’den fazla maksimum sıcak nokta güç yoğunluğu iddia ediliyor.
Dikkat edilmesi gereken nokta: Tüm bu değerler şirketin modellemelerine ve simülasyonlarına dayanıyor; bağımsız ölçümler henüz yok.
Ne zaman görüleceğiz?
Frore, ürünü 12-16 Ekim’de düzenlenen OCP Küresel Zirvesi’nde sergileyecek. Gösterimde 2.300 W’lık Rubin hızlandırıcısı ve 770 W/cm²’ye varan sıcak noktalar için soğutma ele alınacak. Ancak şirket, gösterimde gerçek üretim GPU’larının mı yoksa bir termal test aracının mı kullanılacağını açıklamadı.
Bu haber, yapay zekâ donanımında asıl darboğazın artık yalnızca hesaplama gücü olmadığını gösteriyor. Veri merkezlerinde her kilovat ısı, soğutma maliyeti ve yoğunluk sınırı demek. Soğutma verimi arttıkça aynı rafa daha fazla hızlandırıcı sığdırılabiliyor ya da aynı güçle daha fazla çıkarım yapılabiliyor. Elmas gibi egzotik malzemelerin kullanımı da bu baskının ne kadar büyüdüğünün bir göstergesi. Önümüzdeki aylarda bağımsız testler ve ilk müşteri duyuruları, bu iddiaların ne kadar gerçekçi olduğunu ortaya koyacak.
Frore’un geçmişi ve rakamların anlamı
Şirketin elmas serisi, daha önceki ürünlerinin üzerine kuruluyor. Tom’s Hardware’a göre LiquidJet Diamond, orijinal LiquidJet ile Nvidia Blackwell ve Rubin tabanlı sunucular için geliştirilen LiquidJet Nexus çözümünün deneyimini birleştiriyor. Nexus birden fazla işlemciyi kapsayan büyük bir soğutma yapısı iken, LiquidJet Diamond tek bir GPU’ya özel üretilen bir plaka.
“Watt başına token” ölçütü de dikkat çekici: Yapay zekâ veri merkezlerinde maliyet, artık yalnızca işlemci fiyatıyla değil, her watt enerjiyle kaç token üretildiğiyle değerlendiriliyor. Daha düşük sıcaklık, çipin daha yüksek frekansta kararlı çalışmasına ve soğutma enerjisinin azalmasına imkân tanıdığı için bu ölçütü doğrudan etkiliyor.
Kapak fotoğrafı: Gulftown / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
