NASA’nın SpaceX Crew-12 görevindeki dört astronot, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki yedi aydan uzun kalışlarının ardından Dünya’ya döndü. Mürettebatı taşıyan kapsül Perşembe günü Los Angeles yakınlarında Pasifik Okyanusu’na indi. NASA’nın açıklamasına göre inişin saati Pasifik yaz saatiyle 08.34’tü.
Rakamlarla Crew-12
Dört kişilik mürettebat 237 gün boyunca yörüngede kaldı. Bu sürede Dünya’nın çevresinde 3.792’den fazla tur attı ve 100 milyon milden (yaklaşık 160 milyon kilometre) fazla yol kat etti. NASA astronotları Jessica Meir ve Jack Hathaway, ESA astronotu Sophie Adenot ve Roscosmos kozmonotu Andrey Fedyayev’den oluşan ekip 13 Şubat’ta, doğu saatiyle 05.15’te fırlatıldı ve ertesi gün istasyona kenetlendi. Meir ile Fedyayev için bu ikinci uzay yolculuğuydu; Hathaway ve Adenot ise ilk görevlerini tamamladı.
İniş sonrasında SpaceX’in özel kurtarma gemilerindeki ekipler kapsüle kısa sürede ulaştı ve astronotları gemiye aldı. Rutin sağlık kontrollerinin ardından mürettebat karaya taşındı ve Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’ne geçti. NASA Başkanı Jared Isaacman, bu tür görevleri tekrar tekrar yapabilme kabiliyetinin ve güvenin insanlığı daha uzağa götürecek olan şey olduğunu vurguladı.
Bilimsel çalışmalar
Crew-12 mürettebatı yüzlerce saatini gelecekteki insanlı keşifleri destekleyecek ve Dünya’daki yaşama da fayda sağlayabilecek bilimsel çalışmalara ayırdı. Bunlardan biri, hücre temelli tıbbi tedaviler için uzayda kök hücre üretmenin yollarını araştırdı. Bir diğeri, ihtiyaç duyulduğunda serum (IV sıvı) üretebilen bir teknolojiyi gösterdi; bu yetenek Dünya’dan uzak uzun görevlerde son derece değerli olabilir. Astronotlar ayrıca zatürreye yol açan bakterilerin kalıcı kalp hasarına nasıl katkıda bulunabileceğini inceledi. Diğer deneyler uzaydaki beslenmeye ve bireysel fiziksel özelliklerin mikro yerçekiminde kan akışını nasıl etkilediğine odaklandı.
Uzay yürüyüşlerinde tarihi adımlar
Görev, istasyonun dışında da önemli kilometre taşlarına sahne oldu. Meir görev boyunca dört uzay yürüyüşü gerçekleştirerek kariyer toplamını yediye çıkardı. Bu rakam, onu en çok uzay yürüyüşü yapan NASA kadın astronotları arasında Peggy Whitson ve Suni Williams’ın ardından üçüncü sıraya yerleştiriyor. Adenot ise üç uzay yürüyüşü tamamladı ve Uluslararası Uzay İstasyonu’nun dışına çıkan ilk Fransız kadın oldu.
Sırada ne var?
Crew-12’nin dönüşü, bir sonraki rotasyonun başarıyla tamamlandığını gösteriyor. Ardıl görev olan Crew-13’ün mürettebatı (Jessica Watkins, Luke Delaney, Joshua Kutryk ve Sergey Teteryatnikov) 1 Ekim’de fırlatılmak üzere programlanmıştı. NASA, fırlatıştan istasyona kenetlenmeye kadar 7 saat 50 dakikalık planlanmış sürenin gerçekleşmesi hâlinde bunun ABD uzay aracının istasyona yaptığı en hızlı yolculuk olacağını duyurmuştu. Crew-12 ile Crew-13 arasında kısa bir devir teslim de planlanmıştı.
Bu görevlerin sonuçları, Ay ve Mars’a yönelik uzun süreli insanlı seferlerin hazırlıklarına doğrudan katkı sağlıyor. Uzun süre mikro yerçekimine maruz kalmanın etkilerini anlamak, bu seferlerin başarısı için kritik. NASA, mürettebatın deneyimlerini basın toplantısında anlatacağını duyurdu.
Yedi aydan uzun süren uzay uçuşları, insan bedeninin mikro yerçekimine uyumunu incelemek için eşsiz bir laboratuvar sunuyor. Kemik ve kas kaybı, sıvıların yer değiştirmesi, bağırsak mikrobiyomundaki değişimler ve bağışıklık yanıtları, bu tür uzun görevlerde izlenen başlıca konular. Crew-12’nin sonuçları, Ay üssü ve Mars yolculukları için sağlık önlemlerinin planlanmasına katkı sağlayacak.
ESA açısından da görev önemliydi: Adenot’un üç uzay yürüyüşü, Avrupa’nın insanlı uzay uçuşundaki görünürlüğünü artırdı.
Kapak fotoğrafı: Keegan Barber / Wikimedia Commons (Public domain)
.jpg){kind=link}